واکاوی مسوولیت "تضاممی"

پیام‌هایی رسید که با جستجو در اینترنت نیز، نمی‌شود تعریف و مفهوم #مسوولیت_تضاممی  را یافت!

تضامم، گونه‌ای ویژه از مسوولیت‌های ناشی از قرارداد یا غیرآن است که دین، به واسطه‌های متفاوت و مستقل از یکدیگر، بر ذمه‌های متعهدین قرار می‌گیرد. 

عده‌ای به همین واسطه می‌گویند دیون، مختلفِ اما مشابه هستند، اما به نظر یک دین با اسبابی مختلف، در ذمه‌های چند نفر استوار است و پرداخت یکی، دیگران را بری می‌کند. 

زیاندیده نمی‌تواند به اعتبار جدایی سبب و نبود پیوندی میان ریشه‌ی تعهد متعهدان با هم،  مطالبه‌ای بیش از زیانش داشته باشد.

مثال نخست: 

در عاریه مضمونه اگر کسی طلایی که در ید مستعیر هست، تلف کند،   مسوولیت تضاممی ایجاد می‌شود: 

- مستعیر، بر مبنای ذات عقد عاریه مضمونه 

- تلف کننده، بر مبنای ضمان قهری!

مثال دوم:

در یک تصادف رانندگی زیاندیده می‌تواند به:

- راننده از حیث تسبیب

- دارنده از جهت نظریه خطر

- بیمه از باب تعهد قراردادی

رجوع کند. 

اما بر خلاف این، در  مسوولیت تضامنی،  یک‌تعهد، به سببی واحد بر ذمه متعهدین قرار می‌گیرد.

بر این پایه، قاعدتا آثاری متفاوت حاصل خواهد شد. 

دامنه بحث باید گسترده‌تر باشد، به ویژه در مبانی و آثار. 

در اینجا یک مقاله خواندنی هست که نه تنها ما را با تعریف مسوولیت تضاممی آشنا می‌کند، بلکه حتی مطالعه تطبیقی هم به عمل آورده است:

مطالعۀ تطبیقی مسئولیت تضاممی در فقه و حقوق فرانسه

    علی حسن‌پور مافی 

وکیل پایه یک دادگستری

۱۴۰۳/۱۰/۳۰

تلگرام: https://t.me/vanevesht

واتساپ: https://whatsapp.com/channel/0029Vagaj696xCSVbGmHMF3a